تعامل قوه متصرفه با سایر قوای ادراکی از منظر ابن سینا و ملاصدرا

نویسندگان

1 دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیارفلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان

چکیده

 در این پژوهش دیدگاه‌ ابن سینا و ملاصدرا در زمینۀ تعامل قوه متصرفه با سایر قوای ادراکی انسان بررسی و در سه محور با یکدیگر مقایسه شده است: یک) تعامل قوه متصرفه با قوای ظاهر، دو) تعامل قوه متصرفه با قوای باطن،  سه) تعامل قوه متصرفه با قوه عاقله. هر دو فیلسوف به دخالت مستقیم قوه متصرفه در امر خواب و رؤیا قائلند و نقش این قوه را برای انسان های خاص، رقم زدن نوعی وحی و الهام می ­دانند. هم­چنین اتفاق نظر دارند که تعامل متصرفه با قوای ظاهر، باطن و عاقله موجب تسهیل برخی افعال مانند انتزاع طبایع نوعی، یافتن صور مفقودۀ حافظه و خیال، تأثیرگذاری بر حکم عقل عملی و نیز ایجاد زمینه برای رؤیای صادقه می­ شود. علاوه بر این معتقدند به منظور بهبود عملکرد قوه متصرفه و در نتیجه، تعامل اثربخش­تر آن، از راهکارهایی مانند تقویت قوه عاقله، راست‌گفتاری و سلامت اخلاقی می­ توان بهره برد. به‌رغم برخی شباهت ها، اختلافاتی نیز میان دیدگاه های ابن سینا و ملاصدرا وجود دارد، از جمله این­ که ملاصدرا برخلاف ابن سینا، قوه متصرفه را مجرد (مثالی) می‌‌داند و در نتیجه، نظریه «حضور» را به جای نظریه «انطباع» می‌نشاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

--

نویسندگان [English]

  • Abdorreza Kooshki 1
  • Forogh al sadat RahimPour 2
  • jafar shanazari 3
1 islamic philosophy and theology, theology, isfahan, isfahan, iran
2 Associate Professor of Islamic Philosophy and Theology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
3 Associate Professor of Islamic Philosophy and Theology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

--

کلیدواژه‌ها [English]

  • --