ابعاد مسئله کمال نفس ناطقه در فلسفه ابن سینا و تحلیل انتقادی آن

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

از موضوعات اساسی فلسفة ابن­سینا نفس­شناسی است. او ذیل مفهوم نفس به طرح دیدگاه خود در باب کمال انسان پرداخته است. این نوشتار به این پرسش می­پردازد که کمال نهایی نفس ناطقه نزد ابن­سینا چیست و چه انتقاداتی به نظریة وی وارد است؟ آیا دیدگاه ابن­سینا می­تواند پاسخگوی سؤال امروز ما در باب کمال نفس باشد؟ به نظر ابن­سینا کمال نفس کمالی عقلی است و با حصول مرتبة عقل مستفاد حاصل می­شود؛ بنابراین تکامل نفس در ناحیه عقل نظری است و عقل عملی تنها جنبه مقدمه­ای و زمینه­سازی دارد. دیدگاه ابن­سینا در سرتاسر تفکر فلاسفه اسلامی سریان داشته و پس از وی توسط ملاصدرا نقادی شده است. وی نظریة ابن­سینا را نقد و بازسازی کرده اما درنهایت در همان محدوده باقی ­مانده است. به نظر می­رسد مشکل اساسی دیدگاه ابن­سینا تفکیک شئون نفس و عدم توجه به مدخلیت اساسی عمل ارادی و جنبه­های مادی و بدنی و مخصوصاً مسائل ناشی از حیات اجتماعی و سیاسی در امر تکامل نفس است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A critical look at Ibn-e Sine’s theory of the perfection of the human soul

نویسندگان [English]

  • Reza Akbarian 1
  • Ali Mokhber 2
1 Tarbiat Modares University
2 PhD student of Islamic philosophy Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The most important of the philosophy of Ibn-e-Sina is self-knowledge and below, he addresses the question of the perfection of the human soul and mentions his detailed thesis. According to Ibn-Sina, the perfection of the human soul is rational perfection, and it is achieved through the development of theoretical intellect and the attainment of the stage of the wisdom. Inventory is inherently rational and is achieved through the association with the divine and divine so-called active intellect from the rank of gonadal intellect and potential to the actual and actual degree of reason. In other words, the evolution of the soul is in the area of theoretical reason, and practical reason is only an aspect of the introduction.
Ibn-e-Sinai's view was throughout Sri Islam's philosophical thinking and was criticized and rebuilt by Mulla Sadra, but ultimately remained within the same boundaries and realm. The basic problem of Ibn Sina's view is the separation of the soul and the lack of attention to the essential intent of voluntary action and the material and physical aspects, and especially the issues of social and political life in the development of the soul. In the present article, while expressing the theory of Ibn-e Sina, which is organized in the face of Greek philosophical thinking, criticize the following views in term of internal and classical critique(three titles) and externally criticized and out of the general framework of Islamic philosophy(three the titles) will be cited and analyzed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Ibne-sina
  • Intellect
  • soul
  • Theoretical Intellect
  • practical intellect