خانواده و عوامل تحکیم آن با تکیه بر آرای ابن سینا

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

به باور ابن‌سینا، تشکیل خانواده متضمن تولید نسل، دلیل روشنی بر اثبات خداوند، نمود کرامت انسان و تربیت فرزندان است که همه به صیانت از دین منجر می‌شود. در ساختار حکمی سینوی کرامت انسان بستر ظهور و بروز روابط سالم انسانی بر پایه‌ خردورزی و محبت بوده و تربیت به عنوان امر درجه دوم مأخوذ از آن است. ابن‌سینا با اشاره به لزوم حفظ کرامت انسان، ضرورت وفای به عهد، خردورزی و محبت‌ پیشگی، وجود عقل سلیم در عقد و فسخ ازدواج و ترسیم چارچوبی معقول از نقش زن، مرد و فرزندان، درصدد تبیین اهمیت حفظ کانون خانواده بر مبنای اساسی‌ترین نیاز عقلانی و عاطفی انسان است. بر این اساس ابن‌سینا پس از ترسیم منزلت انسان در هستی، به تحلیل جایگاه عقل در وجود آدمی و خواص عنصر محبت در معنابخشی روابط آدمیان، بالأخص در خانواده می‌پردازد. اتخاذ این شیوه توسط ابن‌سینا متأثر از چهار رویکرد اصلی وی به حیات آدمی است: هماهنگی با فطرت، کارکرد فلسفه در زندگی، تناظر عشق و عقل و حاکمیت اخلاق که ترکیب این چند عنصر در کنار هم، حکمت منزلی سینوی را در عصر حاضر به مجموعه نسبتاً قابل قبولی از قواعد عقلی و شواهد قلبی برای تشکیل خانواده تبدیل می‌کند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Family and Its Strengthening Factors According to Avicenna's Viewpoints

نویسنده [English]

  • Maryam Soltani Kuhanestani

چکیده [English]

According to Avicenna's thoughts, establishing a family guarantees producing next generation, showing  an apparent reason for proving God's existence, representing human dignity and training children, all of which lead to preserving religion. In Avicennian intellectual structure, human's dignity is the field of representing and showing human healthy relations which is based on intellect and affection, and training is considered as a second concept which is derived from it. Through emphasizing on preserving human's dignity, the necessity of being faithful to promises, intellection and affection, the existence of common sense in holding and breaking marriage contract and drawing a reasonable border for man, woman and children's duties, Avicenna tries to explain the importance of preserving the family center based on the most necessary intellectual and emotional requirements of human beings. In this way, defining the human's status in the universe, Avicenna analyzes the status of intellect in human's essence and the qualities of the element of affection in giving sense to the relations between people especially family members. Applying such method is under the influence of Avicenna's main approaches to human's life including: coordinating with inborn disposition, the function of philosophy through life, considering both reason and love, and the morality's authority. Combination of these approaches all together converts Avicenna's household management into a relatively acceptable selection of intellectual rules and emotional evidences for establishing a family.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Avicenna
  • Marriage
  • Family
  • Strengthening a family
  • Reason
  • Love